Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính: Nguyên nhân, dấu hiệu và điều trị

0 59

Năm 2017, tỉ lệ nam giới hút thuốc ở Việt Nam đạt 45,3%, đây là nguyên nhân chính khiến 7,1% nam giới trên 40 tuổi mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Mặc dù đã được cảnh báo về nguy cơ tử vong cực kỳ cao của COPD, nhưng tại nước ta, có vẻ như căn bệnh này vẫn chưa được quan tâm đúng mức.

Xem thêm:

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là gì?

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) bao gồm viêm phế quản mạn và khí phế thũng. Bệnh đặc trưng bởi sự giới hạn lưu lượng khí không thể hồi phục hoàn toàn. Quá trình này xảy ra từ từ, đồng thời phối hợp với một sự đáp ứng viêm bất thường của phổi với các hạt hay khí độc.

bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là gì?

Hiện nay, COPD là nguyên nhân gây tử vong thứ 4 trên thế giới, đứng sau bệnh tim, ung thư và mạch máu não. Tại Việt Nam, tỉ lệ mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính năm 2017 là 4,2% dân số, trong đó tỷ lệ ở nam giới là 7,1%; tỷ lệ ở nữ giới thấp hơn nhiều với 1,9%.

Đa phần các trường hợp mắc COPD ở nước ta đều được phát hiện khi đã bắt đầu chuyển nặng, khiến cho việc điều trị, khắc phục gặp rất nhiều khó khăn.

Nguyên nhân gây bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, có thể do thói quen của bản thân người bệnh hoặc không. Qua các nghiên cứu và những trường hợp thực tế, chúng ta có thể tóm lược được một số nguyên nhân chính như sau:

– Hút thuốc lá, thuốc lào là nguyên nhân chính của bệnh. Có đến 85 – 90% người bị COPD là do thuốc lá (bao gồm cả hút thuốc lá chủ động và thụ động). Phụ nữ trong thời gian mang thai nếu hút thuốc lá hoặc hít phải khói thuốc sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh cho thai nhi.

– Do gen di truyền, chủ yếu là ảnh hưởng từ sự thiếu hụt bẩm sinh protein do tế bào gan sản xuất mang tên α1 antitrypsine.

– Ô nhiễm môi trường, chất độc hại nơi làm việc, nơi sinh sống cũng là một trong những nguyên nhân gây bệnh.

– Nhiễm khuẩn, nhiễm trùng hô hấp trong độ tuổi thiếu niên làm tăng nguy cơ bị phổi tắc nghẽn mạn tính ở tuổi trưởng thành.

Triệu chứng, dấu hiệu nhận biết bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Ho có đờm kéo dài và khó thở được cho là 2 triệu chứng thường gặp nhất của COPD, thế nhưng nó không đủ điển hình và đặc biệt để người bệnh nhận ra tình trạng của mình.

– Ho: Thuộc dạng mạn tính kéo dài nhiều ngày, nhiều tuần, nhưng chủ yếu chỉ xảy ra vào ban ngày. Lúc đầu ho khan, sau đó ho có đờm đặc, số lượng đờm tăng dần theo từng đợt ho.

– Khó thở xảy ra từ từ nhưng vô cùng dai dẳng, phổ biến khi người bệnh phải leo cầu thang, chạy bộ hoặc mang vác vật nặng. Càng về sau, tình trạng khó thở càng gặp thường xuyên hơn, ngay cả khi người bệnh nghỉ ngơi thì việc thở bình thường cũng trở nên khó khăn. Đây cũng là triệu chứng khiến đa số người bệnh phải tìm gặp bác sĩ.

bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
Khó thở được xem là dấu hiệu nhận biết COPD, nhưng không quá điển hình

Trên thực tế, có nhiều bệnh về đường hô hấp khác cũng có các triệu chứng tương tự. Do đó, để biết chính xác bản thân đang mắc bệnh gì, hãy đến gặp bác sĩ tại các bệnh viện uy tín.

Tiến triển và biến chứng của phổi tắc nghẽn mạn tính

Viêm phổi tắc nghẽn mạn tính tiến triển âm thầm, vì thế nên nó mới được mệnh danh là kẻ giết người thầm lặng. Tuy nhiên, khi đã đến giai đoạn nặng thì các dấu hiệu lại thường “tăng tốc” rất nhanh, hậu quả là làm người bệnh mất mạng.

– Tràn khí màng phổi là biến chứng luôn tiềm ẩn ở tất cả những người mắc COPD. Biểu hiện dễ nhận biết khi tràn khí màng phổi là đột ngột đau ngực trái, khó thở nặng, nếu không được cấp cứu kịp thời có thể dẫn đến suy hô hấp nặng và tử vong.

Cần phải nhớ rằng COPD là nguyên nhân gây tử vong thứ 4 trên thế giới, đứng sau bệnh tim, ung thư và mạch máu não.

bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
Nguy cơ tử vong vì bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính rất rất cao

– Tăng áp lực động mạch phổi đặc trưng bởi cảm giác khó thở tăng cao.

– Suy tim phải: Là sự kết hợp giữa tăng áp lực động mạch phổi và thiếu oxy mạn tính. Người COPD có suy tim phải được gọi là tâm phế mạn, điều này gây ra rất nhiều khó khăn cho việc điều trị.

– Loạn nhịp tim hay gặp ở đợt cấp của COPD.

– Đa hồng cầu làm tăng nguy cơ tắc mạch và huyết khối.

– Biến chứng thần kinh thường gặp do bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là đau đầu, rối loạn ý thức, lơ mơ, hôn mê.

Chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

– Bước đầu dựa vào các triệu chứng của người bệnh, đồng thời xem xét các yếu tố nguy cơ như tiếp xúc với khói thuốc, môi trường độc hại.

– Khám thực thể thường ít có giá trị chẩn đoán, song bác sĩ vẫn thực hiện trong một số trường hợp.

– Các test và xét nghiệm bổ sung bao gồm: Đánh giá giảm chức năng hô hấp bằng dung kế, test hồi phục phế quản sau khi khí dung thuốc giãn phế quản.

– Cần chẩn đoán phân biệt với hen phế quản, suy tim sung huyết và giãn phế quản.

Điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính không thể chữa khỏi hoàn toàn, mọi biện pháp điều trị đều mang tính chất duy trì, giảm sự đau đớn và kéo dài thời gian khỏe mạnh cho người bệnh.

– Khuyến khích người bệnh ngừng thuốc lá vĩnh viễn càng sớm càng tốt. Sử dụng thuốc thay thế nicotine và thuốc chống trầm cảm để hỗ trợ.

– Điều trị cho bệnh nhân bằng sự kết hợp giữa một đồng vận β2 với một kháng cholinergic để cải thiện chức năng hô hấp ở những người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính mang tính ổn định.

– Chỉ định đặc biệt dùng Glucocorticosteroid khi cần thiết.

– Điều trị bằng vacin chống cúm và chống phế cầu, kháng sinh và các chất oxy hóa để hạn chế sự xuất hiện các đợt bộc phát cấp.

– Giúp bệnh nhân tập luyện hô hấp để cải thiện tình trạng bệnh và hỗ trợ tinh thần.

– Với những trường hợp COPD nặng, cần chỉ định oxy liệu pháp.

Trong quá trình điều trị, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn, chỉ định của bác sĩ. Đặc biệt, bỏ thuốc lá là việc làm đầu tiên và cần thiết nhất để bảo vệ tính mạng của bản thân.

Nguồn: Thongkhikhang.com

Bạn cũng có thể thích
Bình luận
Loading...