Viêm phế quản mãn tính là gì? Bệnh học, lâm sàng và cách điều trị

0 31

Viêm phế quản mãn tính là một loại bệnh thuộc về đường hô hấp, do đường phế quản bị viêm mãn tính gây nên những cơn ho dai dẳng, đờm nhiều, tức ngực khó thở và có thể biến chứng dẫn tới tử vong.

1.Viêm phế quản mãn tính là gì?

Viêm phế quản mãn tính là tình trạng niêm mạc phế quản bị viêm, phù nề, tiết nhầy gia tăng mạn tính gây nên các triệu chứng như ho dai dẳng, khạc đờm có màu, khó thở và tức ngực.

Dựa trên cơ sở bệnh án viêm phế quản mạn tính, các bác sĩ đã đưa ra kết luận có 3 thể viêm phế quản mạn tính như sau:

  • Viêm phế quản mạn tính đơn thuần: người bệnh có biểu hiện ho và khạc đờm nhiều, có thể chữa khỏi do chưa rối loạn thông khí phổi.
  • Viêm phế quản mạn tính tắc nghẽn: còn được gọi là bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính – COPD. Đây là bệnh không thể chữa tận gốc, nặng dần theo thời gian. Người bị viêm phế quản mãn tiến triển thành COPD thường có triệu chứng khó thở, tức ngực do vùng tắc nghẽn trong ống phế quản ngày càng lan rộng.
  • Viêm phế quản mạn tính nhầy mủ: người bệnh thường khạc ra đờm có nhày mủ, tình trạng diễn ra kịch phát hoặc liên tục do bội nhiễm.

2. Nguyên nhân và bệnh học viêm phế quản mãn tính

Nguyên nhân

  • Thuốc lá là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến viêm phế quản mãn tính. Thông thường nhóm người ở độ tuổi từ 40 – 50 mới bị viêm phế quản mãn tính do sức đề kháng yếu, tuy nhiên nếu có thâm niên hút thuốc lá, thuốc lào thì thời điểm mắc bệnh sẽ rút ngắn đi.
  • Môi trường ô nhiễm cũng là một trong nhiều nguyên nhân gây ra viêm phế quản mạn. Các loại chất độc hại có trong không khí, bụi bẩn có thể gây thương tổn cơ quan hô hấp và nếu có thêm các tác nhân như khói thuốc lá, thuốc lào hay nhiễm trùng thì bệnh chắc chắn sẽ phát sinh.
Viêm phế quản mãn tính có thể phát triển thành COPD
Viêm phế quản mãn tính có thể phát triển thành COPD

Bệnh học viêm phế quản mãn tính

  • Giai đoạn 1: Khi hút thuốc hoặc hít phải chất độc hại, các sợi lông mao trong phổi (có chức năng đẩy bụi bẩn, dịch nhầy và các chất kích ứng ra khỏi đường hô hấp) sẽ bị tê liệt tạm thời. Khi lượng khói độc hại vào phổi quá nhiều, lớp lông mao sẽ bị tổn thương và mất đi chức năng vốn có và trở thành những mảnh vụn nhỏ, là tác nhân của các cơn ho dữ dội.
  • Giai đoạn 2: Vì lớp lông mao bảo vệ không còn, vi khuẩn sẽ dễ dàng xâm nhập đường hô hấp, làm ổ và cư trú trong phế quản. Theo thời gian, đường hô hấp bị biến dạng và tạo thành những tổn thương vĩnh viễn, không thể chữa trị.
  • Giai đoạn 3: Lớp niêm mạc bị viêm dầy và đường hô hấp nhỏ bị ứ đọng đàm, nhớt gây nên triệu chứng tắc nghẽn đường thở.
  • Giai đoạn cuối: Lúc này, cơ thể người bệnh đã vô cùng suy yếu và có biểu hiện đặc trưng là suy tim, suy hô hấp.

3. Các biến chứng của bệnh viêm phế quản mãn tính

Người mắc viêm phế quản mãn tính nếu để kéo dài tình trạng bệnh, không chữa trị kịp thời, dứt điểm thì nguy cơ bị thiếu hụt không khí, rối loạn chức năng hô hấp ngày càng lớn. Không khí không đủ cung cấp cho cơ thể kéo theo sự suy yếu của các bộ phận khác mà điển hình là hệ thần kinh trung ương và hệ tuần hoàn. Các biến chứng như tâm phế mạn, viêm phổi tắc nghẽn mãn tính, giãn phế quản hay phế khí thũng cũng từ đó mà sinh ra.

4. Lâm sàng

  • Bệnh nhân viêm phế quản mạn thường có biểu hiện ho khạc vào buổi sáng, đờm nhầy, dính có màu trong hoặc màu vàng đục, xanh.
  • Khi bệnh bùng phát do bội nhiễm, ngoài các biểu hiện trên thì người bệnh có thể thấy khó thở và tức ngực, nghiêm trọng hơn là tử vong vì suy hô hấp hay tâm phế mạn.
  • Bệnh nhân viêm phế quản mạn thâm niên khám lâm sàng sẽ thấy lồng ngực biến dạng hình phễu hoặc thùng, kẽ gian sườn, cơ hô hấp rút lõm do tình trạng khó thở kéo dài. Lúc hít vào, đáy bên lồng ngực co hẹp, hõm ức lõm, khí quản tụt xuống, thở kéo, rì rào giảm hoặc mất. Lúc thở nghe có tiếng ran rít, thở ra có tiếng ngáy và sau khi ho thì mất.
Người cao tuổi, người hút thuốc lá lâu năm có tỷ lệ viêm mắc phế quản mãn tính cao
Người cao tuổi, người hút thuốc lá lâu năm có tỷ lệ viêm mắc phế quản mãn tính cao

5. Cận lâm sàng

Các biểu hiện lâm sàng vẫn chưa đủ để đi đến kết luận viêm phế quản mạn, bởi vậy, các bác sĩ thường cho người bệnh thực hiện các xét nghiệm sau để làm rõ tình trạng bệnh:

  • Chụp X quang viêm phế quản mạn để tìm hiểu căn nguyên của những cơn ho dai dẳng có phải là tổn thương ở khu mô phổi hay không và chẩn đoán biến chứng.
  • Đo chức năng thông khí phổi là một trong những xét nghiệm quan trọng, giúp xác định người bệnh bị viêm phế quản mạn hay COPD, từ đó mới có biện pháp điều trị tương ứng.
  • Nội soi tai mũi họng để loại trừ những bệnh có triệu chứng giống viêm phế quản mãn tính như KPQ, lao, viêm xoang, viêm mũi họng…

6. Điều trị viêm phế quản mãn tính

  • Muốn có kết quả điều trị viêm phế quản mạn và COPD tốt, người bệnh tuyệt đối không được sử dụng thuốc lá (hoặc tiếp xúc khói thuốc), khói bếp, tránh xa môi trường ô nhiễm nhiều khói bụi, chất độc hại.
  • Chống nhiễm khuẩn đường hô hấp bằng thuốc nhỏ mũi, súc họng thường xuyên.
  • Tránh lạnh, ẩm. Đi đường nên đeo khẩu trang để hạn chế lượng khói bụi hít vào.
  • Tiêm vắc xin phòng cúm hàng năm để ngăn ngừa các đợt viêm phế quản cấp.
  • Sử dụng kháng sinh theo kháng sinh đồ. Các nhóm kháng sinh ưu tiên bao gồm amoxillin, cephalosprin thế hệ I, II, III, kháng sinh nhóm macrolne, quinolone, dạng kết hợp amoxillin/acid clavunalic.
  • Đối với trường hợp viêm phế quản mạn tính tắc nghẽn, người bệnh nên chống viêm bằng nhóm Corticoid và thở oxy, thở máy để chống suy tim.
  • Nâng cao sức đề kháng bằng cách chăm chỉ luyện tập thể dục thể thao, ăn nhiều thức ăn có nhiều vitamin A, C và E.

Nguồn: Thongkhikhang.com

Bạn cũng có thể thích
Bình luận
Loading...